Klant doorverwijzen naar een collega: stappen en mails
In dit artikel
Kort antwoord
Een klant die niet past, hoef je niet op te zeggen met een brief en een bos bloemen: je kunt hem ook overdragen aan een collega bij wie hij wel past. Zorg dat de klant zelf kiest, dat lopend werk netjes wordt afgerond of overgedragen, en dat je over hem aan de collega alleen deelt wat de klant weet en goedvindt.
Doorverwijzen is gewoon. Volgens de ZEA 2025 krijgt 34,4% van de zzp’ers klanten via andere zelfstandigen. Je doet dus wat je collega’s ook doen, alleen heb jij er nu zelf een reden voor.
Wanneer is doorverwijzen beter dan opzeggen?
Doorverwijzen past als de klant niet slecht is, maar niet bij jou hoort: hij is te klein of te groot geworden, vraagt een ander vak, verwacht een andere werkwijze of heeft gewoon een ander soort aandacht nodig dan jij kunt geven. Dan krijgt hij een betere leverancier en jij een rustiger agenda.
Het past niet in deze gevallen:
- De klant betaalt niet. Dan is doorverwijzen geen uitgang maar het doorschuiven van je probleem. Regel eerst het openstaande bedrag, zie klant betaalt niet. Pas als dat is afgehandeld, kun je zonder gêne iemand aanraden.
- Je hebt een goede reden om hem niet meer te willen bedienen. Een klant die onredelijk of grensoverschrijdend is, verdient niet automatisch een aanbeveling van jou. Eerlijk “dit past niet” zeggen en geen collega noemen is dan netter dan een aanbeveling die je zelf niet meent.
- De klant wil vooral van jou af én van het hele vak. Dan is er niets door te verwijzen.
Twijfel je nog of je de klant moet laten gaan, reken dan eerst na wat hij je kost met de klant ontslaan-rekenhulp. Wil je weten wat de wet zegt over zelf opzeggen, lees dan een klant opzeggen. Is het eigenlijk één verzoek waar je nee op wilt zeggen, dan is nee zeggen tegen een klant genoeg en hoeft er niemand te verhuizen.
Hoe kies je een collega die echt past?
Kies een collega die de klant kan geven wat jij niet kunt, en die jij zelf zou inhuren. Een doorverwijzing is ook een stukje van jouw naam: zit de klant over drie maanden ongelukkig bij iemand die jij hebt aangeraden, dan leest hij dat ook aan jou af.
Een korte controle voor je iets belooft:
- Vak en omvang. Doet de collega dit soort werk, in deze grootte? Een eenmansbedrijf dat vol zit, is geen oplossing voor een klant die snelle levering wil.
- Capaciteit. Vraag voor je de klant noemt of de collega ruimte heeft. Een “mag ik je naam geven?” kost een appje.
- Werkwijze en tarief. Past de collega qua prijsklasse bij wat de klant gewend is? Een klant die niet bij jou paste omdat hij je te duur vond, hoort niet bij het duurste adres in de stad.
- Een tweede naam. Geef liever twee collega’s dan één. De klant kiest zelf, en jij hoeft niemand te dwingen.
Hoe voer je het gesprek met de klant?
Zeg het zelf, liefst telefonisch of in een gesprek, en bevestig het daarna per mail. Begin met de reden, noem wat je nog wel doet en wanneer je stopt, en leg de keuze bij de klant.
Een opbouw die werkt:
- De reden, zonder oordeel. “Wat jij nodig hebt, past beter bij een bureau dat dat dagelijks doet.” Praat over jouw bedrijf, niet over zijn tekortkomingen.
- Wat blijft er van jou. Welk werk maak je af, tot welke datum ben je bereikbaar, wat gebeurt er met lopende afspraken.
- Het aanbod. Je hebt een of twee collega’s in gedachten en geeft hem hun gegevens, zodat hij zelf contact opneemt. Wil hij dat jij eerst voorstelt, dan vraag je daar toestemming voor (meer onder wat je de collega mag vertellen).
- Een vaste einddatum. Zonder datum blijft een klant maanden “nog even” komen.
Heb je een lopende overeenkomst met een opzegtermijn, of een abonnement dat doorloopt? Dan gaat de doorverwijzing in na die termijn, tenzij jullie samen iets anders afspreken. De regels per soort overeenkomst staan in een klant opzeggen.
Wat doe je met lopend werk, bestanden en toegangen?
Rond lopend werk af tot een logisch punt, rekening af wat je gedaan hebt, en geef de klant alles terug wat van hem is. De wet verwacht dat je de klant op de hoogte houdt en verantwoording aflegt over de uitvoering (art. 7:403 BW), en een nette overdrachtsmail is daar de praktische invulling van.
Lopend werk. Is de opdracht gegeven met het oog op jou persoonlijk, dan mag je het werk niet zomaar door een ander laten afmaken (art. 7:404 BW). Voor doorverwijzen betekent dat: de klant gaat akkoord met de overstap of geeft de collega zelf een nieuwe opdracht. Zeg niet “mijn collega maakt het af” als je dat niet met de klant hebt afgesproken. Hoe het geld dan loopt:
| Situatie | Wat je doet | Wat je factureert |
|---|---|---|
| Je werkt op uurbasis | Rond af tot een logisch punt of stop op de afgesproken datum | De uren tot dat moment |
| Vaste prijs, werk nog niet af | Stem af welk deel je oplevert en wat de collega oppakt | Een naar redelijkheid vast te stellen deel van het loon, gelet op het verrichte werk, het voordeel voor de klant en de reden van het einde (art. 7:411 lid 1 BW) |
| Het einde ligt aan de klant | Blijf redelijk, leg je werk vast | Mogelijk meer, tot het volle loon minus besparingen, maar alleen als dat redelijk is (art. 7:411 lid 2 BW) |
| Doorlopend (onderhoud, abonnement) | Houd de opzegtermijn aan, ga daarna over op de collega | Tot het einde van de termijn |
Bij de tweede en derde rij is de redelijkheid een afweging, geen formule. Zit er een flink bedrag of een verschil van mening in, schakel dan een jurist in. Dat geldt ook bij bedragen boven € 25.000.
Bestanden en spullen. Wat de klant je aanleverde (stukken, materiaal, logo’s, teksten), geef je in beginsel terug; de wet gaat ervan uit dat de klant daar recht op heeft (art. 7:412 BW regelt de verjaring van die afgifte: vijf jaar na de dag na het einde van je werk). Maak er een lijst van en laat de klant bevestigen dat hij alles heeft. Wat je zelf maakte en betaald krijgt, valt onder wat jullie hebben afgesproken. Ook dat leg je liever vast dan dat het later discussie wordt.
Toegangen. Maak een overzicht van alles waar jij toegang toe hebt: accounts, hosting, domeinen, abonnementen, sleutels, tools. Per item staat er: van wie is het, wie krijgt het, wanneer draai je jouw toegang uit. Dat doe je ná de overdracht, niet ervoor.
De laatste factuur. Stuur hem op de einddatum, met een overzicht van het afgeronde werk. Een klant die in goede sfeer vertrekt maar met een onduidelijke eindafrekening achterblijft, onthoudt dat laatste.
Wat mag je de collega vertellen?
Zeg de collega zo weinig mogelijk over de klant en laat de klant de rest zelf vertellen. Gegevens van een eenmanszaak of van een contactpersoon zijn persoonsgegevens, en die mag je alleen doorgeven met een goede reden. Gegevens van een bv zelf (naam, KVK-nummer, algemeen telefoonnummer) vallen niet onder de AVG, maar de naam van de eigenaar of contactpersoon wel.
De Rijksoverheid noemt zes gronden om persoonsgegevens aan anderen door te geven, waaronder toestemming, uitvoering van een overeenkomst en gerechtvaardigd belang. Toestemming moet vrij, specifiek en geïnformeerd zijn en zonder nadeel in te trekken. Het delen van klantgegevens met een derde voor een nieuw doel is volgens het EDPB zo’n nieuw doel waarvoor opnieuw toestemming nodig is. En je mag niet meer gegevens delen dan nodig is.
Daaruit volgt een eenvoudige werkwijze: geef de klant de gegevens van de collega in plaats van andersom, of vraag eerst toestemming.
| Wat | Mag het? | Hoe |
|---|---|---|
| De collega naam en contactgegevens geven aan de klant | Ja | Dit zijn gegevens van de collega, niet van de klant |
| De klant (eenmanszaak of contactpersoon) bij naam aan de collega noemen | Alleen met toestemming van de klant | Vraag in het gesprek of per mail en leg het vast |
| Een anonieme beschrijving (“een webshop met 40 producten, wil een nieuwe koppeling”) | Ja | Geen naam, geen herleidbare details |
| Het dossier, facturen of correspondentie doorsturen | Alleen met toestemming van de klant en voor zover nodig | Beter: laat de klant het zelf aanleveren |
| Je oordeel (“lastig”, “betaalt laat”, “veel gezeur”) | Niet doen | Zie hieronder |
| Een lijst van klanten die je kwijt wilt delen | Nee | Zie hieronder |
Geen oordeel. Een persoonlijke kwalificatie over een klant is een gegeven over een persoon, en het levert niets op. Wat je collega moet weten voor de opdracht, zoals wat er is gedaan en wat de klant wil, weet de klant zelf het best. Heb je een zakelijke reden om iets te waarschuwen, houd het feitelijk en beperk het tot wat voor de opdracht nodig is.
Geen lijst. Een zwarte lijst van klanten mag binnen je eigen organisatie, onder voorwaarden: een gerechtvaardigd belang, het doel is niet lichter te bereiken en jouw belang weegt zwaarder dan de privacy van de klant. Wil je zo’n lijst met andere bedrijven delen, dan heb je een vergunning van de Autoriteit Persoonsgegevens nodig. Die weigerde in 2021 een brede fraudelijst van VODIOM. Een appgroep met collega’s waarin je klanten bespreekt, is dus een slecht idee, ook als het gezellig voelt.
Drie mails om te kopiëren
Je hebt drie mails nodig: een aan de klant met het voorstel, een aan de collega om te vragen of er ruimte is, en een introductiemail aan beiden nadat de klant akkoord is. Pas de stukken tussen blokhaken aan, en haal weg wat niet klopt.
Mail 1: aan de klant (na het gesprek)
Onderwerp: Vervolg van onze samenwerking
Beste [naam],
Dank voor het gesprek van vandaag. Zoals besproken past wat jij nodig hebt [kort en zonder oordeel: bijvoorbeeld “inmiddels beter bij een bureau dat zich daar volledig op richt”] niet meer bij wat ik kan bieden.
Ik maak [het lopende werk af / de afgesproken werkzaamheden] tot en met [datum]. Daarna stop ik. Op die datum ontvang je van mij de eindfactuur, en alles wat van jou is [bestanden, stukken, toegangen] krijg je op een rij terug.
Voor het vervolg raad ik je graag twee collega’s aan: [naam en gegevens collega 1] en [naam en gegevens collega 2]. Je kunt zelf contact met hen opnemen. Wil je dat ik je eerst voorstel, laat het me dan weten. Ik geef dan alleen gegevens door als jij dat uitdrukkelijk goedvindt.
Met vriendelijke groet, [naam]
Mail 2: aan de collega (vooraf, zonder naam van de klant)
Onderwerp: Heb je ruimte voor een nieuwe opdracht?
Hoi [naam],
Ik heb een klant die beter bij jou past dan bij mij: [anonieme beschrijving, bijvoorbeeld “een webshop met veertig producten die een nieuwe koppeling wil”]. Zou jij daar ruimte voor hebben, en wat is je tarief ongeveer?
Ik noem hier nog geen naam. Als je geïnteresseerd bent, vraag ik de klant om toestemming om jullie aan elkaar voor te stellen.
[Alleen als er een vergoeding is: “Ik wil hier ook open over zijn: ik heb het volgende in gedachten voor een doorverwijzing: [afspraak]. Laat je weten of dat voor jou akkoord is? De klant krijgt dit ook te horen.”]
Groet, [naam]
Mail 3: aan klant én collega (met akkoord van de klant)
Onderwerp: Kennismaking [klant] en [collega]
Beste [klant], beste [collega],
Zoals afgesproken stel ik jullie aan elkaar voor. [Klant] heeft toestemming gegeven om zijn contactgegevens aan [collega] door te geven.
[Klant]: [collega] doet [vak] en heeft ruimte om te kijken naar jullie vraag. [Collega]: [klant] zoekt [kort, wat de klant zelf heeft gezegd].
Ik laat de verdere afspraken aan jullie. Het lopende werk dat ik nog afmaak, loopt tot en met [datum]. Wat er daarna door [collega] wordt opgepakt, spreken jullie samen af.
Veel succes, en dank voor het vertrouwen.
Groet, [naam]
Stuur mail 3 pas als je een uitdrukkelijk “ja” van de klant hebt, liefst schriftelijk. Een stilte is geen toestemming.
Doorverwijsvergoeding: ja of nee?
Een vergoeding is niet in alle gevallen verboden, maar noem hem altijd vooraf aan de collega en aan de klant. Een verborgen commissie maakt van een eerlijke aanbeveling een verkoopgesprek, en de klant gaat zich afvragen waarom je juist die collega noemde.
Een algemeen verbod voor gewone ondernemers is ons niet bekend, maar sectorregels bestaan wel. Financieel adviseurs mogen sinds 1 januari 2013 voor advies over of bemiddeling in impactvolle producten, zoals hypotheken, geen provisie van de aanbieder ontvangen; de klant betaalt de adviseur zelf. Werk je in een gereguleerd beroep, kijk dan naar de regels van je beroepsgroep of toezichthouder voor je iets afspreekt.
Wat gangbaar is, verschilt per vak. We noemen daarom geen percentage of bedrag. Houd het aan deze regels:
- Leg het vast. Een zin in een mail is genoeg: wie betaalt wat, waarvoor, en hoelang.
- Vertel het de klant. “Ik krijg van [collega] een vergoeding als jullie samenwerken” is geen schande, een vergoeding die hij zelf ontdekt wel.
- Koppel het niet aan je keuze. Noem de collega die past, niet de collega die het meest betaalt.
- Overweeg het weg te laten. Zonder vergoeding is de aanbeveling schoner, en een collega die je een gunst verschuldigd is, helpt je ook bij de volgende klant.
Past de doorverwijzing niet, of is de collega geen optie? Dan blijft opzeggen over, met de regels uit een klant ontslaan en een klant opzeggen.
Veelgestelde vragen
Mag ik de gegevens van een klant zomaar aan een collega geven?
Nee. Van een eenmanszaak of een contactpersoon zijn het persoonsgegevens, en die geef je alleen door met een goede grond, bijvoorbeeld toestemming. Het simpelst is dat je de klant de gegevens van de collega geeft en hem zelf laat bellen. Gegevens van een bv zelf zijn geen persoonsgegevens, die van de contactpersoon wel.
Wat doe ik met werk dat nog loopt als ik een klant doorverwijs?
Rond het af of stem met de klant af waar je stopt. Wil je dat een collega het afmaakt, dan moet de klant daarmee instemmen of de collega zelf een nieuwe opdracht geven. Wat je al gedaan hebt, reken je af. Bij een vaste prijs krijg je een naar redelijkheid vast te stellen deel (art. 7:411 BW).
Mag ik een vergoeding vragen als ik een klant doorverwijs?
Voor gewone ondernemers is ons geen algemeen verbod bekend, maar sectorregels bestaan wel: financieel adviseurs mogen bij hypotheken en vergelijkbare producten geen provisie van de aanbieder ontvangen. Noem een vergoeding altijd vooraf, aan de collega en aan de klant.
Is doorverwijzen gebruikelijk onder zzp'ers?
Ja. Volgens de ZEA 2025 krijgt 34,4% van de zzp'ers klanten via andere zelfstandigen.
Een klant ontslaan, opzeggen, wegprijzen, nee tegen zeggen of doorverwijzen: wanneer het tijd is, wat je mag en hoe je het netjes zegt.
Lees ook
- Van je klant afKlant ontslaan: wanneer het tijd is en hoe je het zegtReken uit wat een klant je echt kost, herken tien signalen en kies: prijs omhoog, afspraken aanscherpen, laten aflopen of opzeggen. Met mail in drie tonen.
- Van je klant afNee zeggen tegen een klant: zes situaties met tekstenNee zeggen tegen een klant zonder ruzie: zes situaties, per situatie drie teksten om te kopiëren, en wat je wel en niet mag weigeren.
- Van je klant afPrijsverhoging aankondigen aan klanten: brief en termijnPrijsverhoging aankondigen: twee brieven (alle klanten of één), welke termijn bij welke afspraak, en wat je doet als de klant gewoon ja zegt.