# Incassokosten berekenen: staffel, rekenhulp en controles

> Bereken je incassokosten met de wettelijke staffel (minimaal € 40, maximaal € 6.775) en controleer of je ze mag rekenen: brief, klantsoort en bureau.

URL: https://ikwilvanmijnklantenaf.nl/incassokosten-berekenen/  
Gepubliceerd: 2026-11-19  
Categorie: Als de factuur openstaat  
Door: Redactie Ik wil van mijn klanten af

Incassokosten reken je over de hoofdsom met een wettelijke staffel: 15% over de eerste € 2.500, daarna steeds lagere percentages, met een minimum van € 40 en een maximum van € 6.775. Of je ze mag rekenen hangt af van drie dingen buiten het bedrag: of je 14-dagenbrief klopt, wat voor klant je hebt en wie de aanmaning verstuurt.

## De rekenhulp: vier stappen, drie controles

Deze rekenhulp is een hulpmiddel, geen juridisch advies. Bij bedragen boven € 25.000, een betwiste vordering of een faillissement vraag je een jurist.

**Stap 1: wat voor klant is het?** Dat bepaalt bijna alles wat hierna komt.

| Klant | Staffel | Eerst een 14-dagenbrief? | Eigen percentage in je voorwaarden? | Wki-sanctie bij bureau? |
|---|---|---|---|---|
| Particulier (natuurlijk persoon, niet in beroep of bedrijf) | Dwingend | Ja | Nee, niet ten nadele van de klant | Ja |
| Eenmanszaak of vof | Staffel, of eigen afspraak | Nee, zakelijke regels | Ja, maar de rechter kan matigen | Ja |
| Bv of andere rechtspersoon | Staffel, of eigen afspraak | Nee, zakelijke regels | Ja, maar de rechter kan matigen | Nee |

Een particulier kan niet ten nadele van zichzelf van het Besluit afwijken (art. 6:96 lid 5 BW). De Wki, de wet die incassodienstverleners reguleert, beschermt alleen natuurlijke personen: consumenten en ondernemers die persoonlijk aansprakelijk zijn, zoals een eenmanszaak of vof. Een bv valt erbuiten. Meer over dat onderscheid vind je bij het [stappenplan voor een klant die niet betaalt](https://ikwilvanmijnklantenaf.nl/klant-betaalt-niet/).

**Stap 2: bepaal de hoofdsom.** Tel alle vorderingen op die je met één aanmaning kunt manen (zie hieronder). De hoofdsom is het openstaande factuurbedrag. De wettelijke rente die inmiddels loopt, telt niet mee voor de staffel: die vraag je er apart bij. Staat er btw op de factuur, dan hoort die volgens de gangbare opvatting bij de hoofdsom.

**Stap 3: pas de staffel toe.** Bereken per schijf en tel op. Het resultaat is nooit minder dan € 40 en nooit meer dan € 6.775.

**Stap 4: leg het bedrag in je brief.** Zet in de aanmaning of 14-dagenbrief de hoofdsom, de incassokosten en de termijn. Hoe die brief eruitziet staat in [de 14-dagenbrief](https://ikwilvanmijnklantenaf.nl/veertiendagenbrief/) en [betalingsherinnering, aanmaning of ingebrekestelling](https://ikwilvanmijnklantenaf.nl/betalingsherinnering/).

**Controle 1: klopt de 14-dagenbrief?** Bij een particuliere klant kun je pas incassokosten rekenen na een correcte 14-dagenbrief. De 14 dagen gaan lopen op de dag na ontvangst, niet op de dag van de datum op de brief. Stuur je op 3 maart een brief en ontvangt de klant hem op 4 maart, dan ligt de laatste betaaldag op 18 maart. Een brief met "betaal vóór 17 maart" is te kort, en dan vervallen de incassokosten.

**Controle 2: past de klantsoort bij het bedrag?** Heb je een hoger percentage in je voorwaarden staan en is je klant een particulier, dan werkt dat niet: de staffel blijft gelden. Bij een bedrijf werkt het wel, met een kanttekening (zie hieronder).

**Controle 3: wie verstuurt de brief?** Doe je het zelf, dan speelt de Wki-sanctie niet. Schakel je een bureau in, dan moet dat bureau geregistreerd zijn (zie [Via een bureau: de Wki-check](#via-een-bureau-de-wki-check)).

## Wat zegt de staffel, met negen voorbeelden?

De staffel staat in het [Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2012-141.html) en rekent per schijf van de hoofdsom:

| Schijf van de hoofdsom | Percentage |
|---|---|
| Eerste € 2.500 | 15% (minimum € 40) |
| Volgende € 2.500 (tot € 5.000) | 10% |
| Volgende € 5.000 (tot € 10.000) | 5% |
| Volgende € 190.000 (tot € 200.000) | 1% |
| Boven € 200.000 | 0,5%, met een maximum van € 6.775 |

De bedragen staan vast. Er is geen indexering en de staffel is sinds 1 juli 2012 niet gewijzigd. Wel kwam er in 2024 een aparte regel voor termijnbetalingen bij (zie verderop).

Negen voorbeelden, van een kleine factuur tot een hele grote:

| Hoofdsom | Berekening | Incassokosten |
|---|---|---|
| € 100 | 15% is € 15, dus het minimum | € 40 |
| € 500 | 15% van € 500 | € 75 |
| € 1.000 | 15% van € 1.000 | € 150 |
| € 2.500 | 15% van € 2.500 | € 375 |
| € 5.000 | € 375 + 10% van € 2.500 (€ 250) | € 625 |
| € 10.000 | € 625 + 5% van € 5.000 (€ 250) | € 875 |
| € 25.000 | € 875 + 1% van € 15.000 (€ 150) | € 1.025 |
| € 100.000 | € 875 + 1% van € 90.000 (€ 900) | € 1.775 |
| € 1.000.000 | € 2.775 (bij € 200.000) + 0,5% van € 800.000 (€ 4.000) | € 6.775, het maximum |

Het maximum van € 6.775 bereik je dus pas bij een hoofdsom van € 1 miljoen. Voor de meeste zzp'ers is het praktische bereik de eerste drie of vier regels van de tabel. Een veelgemaakte fout is 15% rekenen over het hele bedrag: bij € 10.000 geeft dat € 1.500, terwijl de staffel € 875 toestaat.

## Wat als je meerdere facturen of termijnen hebt openstaan?

**Meerdere facturen: tel de hoofdsommen op.** Kun je meerdere vorderingen met één aanmaning manen, dan tel je de hoofdsommen op en pas je de staffel één keer toe (art. 6:96 lid 7 BW). Je mag dus niet per factuur het minimum van € 40 rekenen.

| Situatie | Berekening | Incassokosten |
|---|---|---|
| Drie facturen van € 100, fout: elk apart | 3 × € 40 | € 120 |
| Drie facturen van € 100, goed: opgeteld | 15% van € 300 | € 45 |

Het verschil is klein bij kleine bedragen, maar bij vijf facturen van € 900 loopt het uit elkaar: opgeteld is de hoofdsom € 4.500 en kom je op € 375 + € 200 = € 575, terwijl "elk apart" met 15% € 675 zou geven. Een klant of rechter die dit narekent, kan het verschil weigeren.

**Termijnbetalingen onder € 266,67: eigen regel.** Voor terugkerende vorderingen zoals abonnementen geldt sinds 1 oktober 2024 art. 2a van het Besluit. Voor de eerste onbetaalde termijn in een periode van zes maanden mag je € 40 rekenen, voor elke volgende € 20. Per half jaar kom je dus op maximaal € 140 (€ 40 plus vijf keer € 20). Een eerdere onbetaalde aanmaning uit de zes maanden daarvoor telt mee (art. 6:96 lid 8 BW).

Elke termijn vraagt een eigen aanmaning. Stuur je één brief voor meerdere termijnen, dan is alleen de eerste € 40 verschuldigd. Reken dus niet € 40 per maand door, hoe verleidelijk dat ook voelt als de klant al drie maanden zwijgt.

## Zakelijk: € 40 zonder aanmaning, en eigen afspraken

**Bij een handelsovereenkomst tussen bedrijven is minimaal € 40 verschuldigd vanaf de dag na de uiterste betaaldatum, zonder aanmaning** (art. 6:96 lid 4 BW). Daar mag niet ten nadele van de schuldeiser van worden afgeweken. Vervalt je factuur op 1 maart, dan staat vanaf 2 maart die € 40 gewoon op de rekening van je klant, ook als je nog geen brief hebt gestuurd. Wil je meer dan € 40, dan val je terug op de staffel of op wat je in je voorwaarden hebt afgesproken, en stuur je een aanmaning.

**Een hoger percentage in je voorwaarden.** Tussen bedrijven mag je een ander incassobeding afspreken. Zonder afspraak past men in de praktijk de staffel toe. Op de vraag of bij een bedrijf zonder afspraak automatisch de staffel geldt of dat je "redelijke kosten" met een minimum van € 40 mag rekenen, is het antwoord niet in elke bron even stellig. Reken in dat geval zekerheidshalve met de staffel.

Heb je wel een percentage afgesproken, dan kan de rechter dat tussen bedrijven ambtshalve matigen tot de staffel. Dat doet hij als jij niet stelt en zo nodig bewijst dat je werkelijke kosten hoger zijn (Hoge Raad 10 juli 2015, ECLI:NL:HR:2015:1868). Dat het in je branche gebruikelijk is, telt hooguit mee.

Een voorbeeld: een factuur van € 3.000 aan een bv, en in je voorwaarden staat 15% incassokosten. Dat is € 450. De staffel geeft € 375 + € 50 = € 425. Je krijgt dan waarschijnlijk € 425, tenzij je kunt aantonen dat je echt meer kosten hebt gemaakt. Bij een particuliere klant is zo'n afspraak niet bindend voor zover ze boven de staffel uitkomt. Hoe je zulke bedingen netjes opzet, hoort bij je algemene voorwaarden.

## Btw over incassokosten: meestal niet

**Je rekent in de regel geen btw over incassokosten.** Btw mag alleen bovenop de incassokosten als je een btw-belaste dienst van een derde inschakelt, zoals een incassobureau, en je die btw zelf niet kunt verrekenen. Je moet dat uitdrukkelijk verklaren, bij een consument al in de aanmaning (art. 2 lid 3 Besluit).

Een btw-plichtige ondernemer kan de btw op de factuur van het bureau terugvragen en rekent dus geen btw door. Een ondernemer die de btw niet kan terugvragen, mag het dan wel doorrekenen, mits de brief het zegt. Zet je zomaar 21% extra op de rekening, dan is dat bedrag niet verschuldigd.

## Via een bureau: de Wki-check

**Sinds 1 oktober 2026 zijn geen incassokosten verschuldigd als een niet-geregistreerde of geschorste partij incasseert** (art. 18 Wki). De klant hoeft niet aan zo'n partij te betalen. De oorspronkelijke schuld aan jou blijft wel bestaan: je kunt dus nog steeds de factuur claimen, alleen zonder die kosten.

Loop deze drie vragen na voordat je een bureau opdracht geeft:

1. **Is je klant een natuurlijk persoon?** Consumenten en ondernemers die persoonlijk aansprakelijk zijn (eenmanszaak, vof) vallen onder de Wki. Een bv niet.
2. **Wie incasseert?** Een ondernemer die zijn eigen product of dienst leverde en de vordering zelf int, valt buiten de wet. Bedrijven die vorderingen opkopen, vallen er wel onder, net als een bureau dat namens jou incasseert.
3. **Staat het bureau geregistreerd?** Zo niet, dan lopen de kosten voor jouw rekening, of je ziet ze door de klant geweigerd worden. Ook een geschorste partij telt als niet-geregistreerd.

Je kunt ook zonder bureau: met een correcte 14-dagenbrief die je zelf verstuurt, vraag je bij een factuur van € 100 of € 500 gewoon € 40 of € 75.

## Veelgemaakte rekenfouten

- **Per factuur € 40 rekenen.** Meerdere facturen in één aanmaning tel je op (art. 6:96 lid 7 BW).
- **15% over het hele bedrag.** Alleen de eerste € 2.500 gaat tegen 15%.
- **Rente meetellen in de hoofdsom.** De staffel rekent over de hoofdsom, de wettelijke rente vraag je apart.
- **Btw erbovenop zetten.** Alleen bij een btw-belaste derde die je niet kunt verrekenen, en alleen met een uitdrukkelijke verklaring.
- **De 14 dagen laten ingaan op de brief in plaats van de dag na ontvangst.** Dan is je brief te kort en vervallen de incassokosten bij een particulier.
- **Per termijn € 40 rekenen bij een abonnement.** Na de eerste termijn is het € 20, met een plafond van € 140 per half jaar.
- **Een hoger percentage op een particulier loslaten.** Dat is niet bindend; bij een bedrijf kan de rechter het terugbrengen tot de staffel.
- **Incassokosten van een niet-geregistreerd bureau doorberekenen.** Sinds 1 oktober 2026 zijn die niet verschuldigd.

Klopt je bedrag en je brief, dan is het volgende punt wat je doet als de klant daarna nog steeds niet betaalt. Dat staat in het [stappenplan van herinnering tot rechter](https://ikwilvanmijnklantenaf.nl/klant-betaalt-niet/).

## Veelgestelde vragen

### Hoeveel incassokosten mag ik rekenen?

Volgens de wettelijke staffel 15% over de eerste € 2.500 van de hoofdsom, 10% over de volgende € 2.500, 5% over de volgende € 5.000, 1% over de volgende € 190.000 en 0,5% over het deel boven € 200.000. Het minimum is € 40, het maximum € 6.775.

### Mag ik per factuur € 40 rekenen als ik drie facturen heb openstaan?

Nee. Kun je meerdere vorderingen met één aanmaning manen, dan tel je de hoofdsommen op en pas je de staffel één keer toe (art. 6:96 lid 7 BW). Drie keer € 100 geeft € 45, geen € 120.

### Mag ik btw over incassokosten rekenen?

Meestal niet. Alleen als je een btw-belaste dienst van een derde inschakelt, zoals een incassobureau, en je die btw zelf niet kunt verrekenen. Je moet dat uitdrukkelijk verklaren, bij een consument al in de aanmaning.

### Mag ik incassokosten rekenen zonder aanmaning?

Bij een handelsovereenkomst tussen bedrijven wel: minimaal € 40 vanaf de dag na de uiterste betaaldatum (art. 6:96 lid 4 BW). Bij een particuliere klant moet eerst een correcte 14-dagenbrief verstuurd zijn.

### Wat als een niet-geregistreerd incassobureau mijn klant aanmaant?

Sinds 1 oktober 2026 zijn dan geen incassokosten verschuldigd. De klant hoeft niet aan dat bureau te betalen, maar de schuld aan jou blijft bestaan.
